Venetiaanse terpentijn

Venetiaanse terpentijn is een traditioneel schildermedium op basis van lariks terpentijn en hars (colophonium). Het product heeft een heldere geelachtige kleur en een zeer stroperige, balsemachtige consistentie.

Bij kamertemperatuur (circa 20°C) is het materiaal zeer viskeus en moeilijk te verwerken; het wordt pas goed vloeibaar na lichte verwarming, waardoor het beter hanteerbaar wordt voor mengen en doseren. Historisch werd Venetiaanse terpentijn veel gebruikt als harscomponent in vernissen en schildermedia, vaak in combinatie met drogende oliën en andere natuurlijke harsen.

In de schilderkunst wordt Venetiaanse terpentijn gewaardeerd vanwege de emailachtige glans die het aan verflagen kan geven. Toegevoegd aan olieverfmedia bevordert het een soepele verwerking van de verf en kan het zachte overgangen en subtiele versmeltingen van kleurpartijen ondersteunen. Ook wordt het toegepast in emulsies zoals caseïne- en temperaverf.

De benaming Venetiaanse terpentijn werd door de eeuwen heen gebruikt voor verschillende harsbalsems en mengsels. Tegenwoordig wordt de naam vaak geassocieerd met lariks terpentijn, maar historisch gezien bestonden er uiteenlopende recepturen. Deze Venetiaanse terpentijn bestaat uit een mengsel van lariks terpentijn en colophonium, waardoor een harsrijk medium ontstaat met een karakteristieke glans en filmhardheid.

Hoewel Venetiaanse terpentijn vroeger werd toegepast in vernissen, is het minder geschikt als eindvernis. De gedroogde film kan na verloop van tijd vergelen en bros worden. Daarom wordt het tegenwoordig voornamelijk gebruikt als bestanddeel van schildermedia voor olieverf, tempera en andere traditionele verftechnieken.